Szlakiem pamięci Powstania Styczniowego na Ziemi Sokołowskiej.
W przededniu kolejnej rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego społeczność Zespołu Szkół im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Sokołowie Podlaskim zorganizowała wyjazd edukacyjno-patriotyczny, którego celem było uczczenie bohaterów narodowego zrywu z lat 1863–1864 oraz pielęgnowanie lokalnej pamięci historycznej na terenie Ziemi Sokołowskiej.
W przedsięwzięciu udział wzięli uczniowie oddziału reprezentacyjnego szkoły: Weronika Kalisiak, Jakub Bańkowski, Maciej Praski, Patrycja Bukowicka oraz Wiktoria Salach. Opiekę nad młodzieżą sprawował Jacek Odziemczyk, przy wsparciu Bartka Demianiuka. Symboliczne biało-czerwone serca, składane na grobach i pomnikach, przygotował Adam Borowy.
Celem wyjazdu było zapalenie zniczy oraz złożenie biało-czerwonych serc na grobach weteranów Powstania Styczniowego i w miejscach pamięci narodowej rozsianych po powiecie sokołowskim oraz terenach sąsiednich. W ten sposób młodzież oddała hołd uczestnikom jednego z najważniejszych polskich zrywów niepodległościowych XIX wieku.
Pierwszym punktem na trasie były Wyrozęby, gdzie uczniowie zapalili znicze na grobach Leona Sulimy Sułkowskiego oraz Władysława Wilkiewicza. W uroczystości uczestniczyli również uczniowie Publicznej Szkoły Podstawowej w Wyrozębach-Podawcach wraz z opiekunem Bogdanem Czarnockim.
Kolejnym miejscem było Skrzeszewo, gdzie oddano hołd Karolowi Ochenkowskiemu – właścicielowi dóbr skrzeszewskich i członkowi konspiracyjnej administracji powstańczej, pełniącemu funkcję okręgowego, prawdopodobnie do lutego 1864 roku. Na jego grobie widnieje wymowna inskrypcja: „Po czynach ich poznacie”.
W Sterdyni młodzież złożyła znicze przy pomniku poświęconym uwłaszczeniu chłopów przez Tymczasowy Rząd Narodowy. W tym miejscu obecny był ks. Grzegorz Wierzbicki, proboszcz parafii pw. św. Anny w Sterdyni.
Następnie delegacja udała się do Seroczyna, gdzie upamiętniono weterana Jana Sińczuka, a później do Kosowa Lackiego, gdzie złożono znicze na grobach Antoniego Waszczuka oraz Feliksa Bartczuka. Warto przypomnieć, że Feliks Bartczuk, zmarły 9 marca 1946 roku, był ostatnim żyjącym weteranem Powstania Styczniowego w Polsce.
W Grochowie uczniowie oddali hołd Władysławowi Rawiczowi – od lipca 1863 roku konspiracyjnemu naczelnikowi cywilnemu powstańczego województwa podlaskiego, straconemu przez władze rosyjskie w Siedlcach 21 listopada 1863 roku – oraz Rudolfowi Freytagowi, rządcy w jego majątku i uczestnikowi bitwy pod Węgrowem.
W Krasnodębach-Sypytkach odwiedzono pomnik poświęcony ks. Stanisławowi Brzósce i Franciszkowi Wilczyńskiemu. Przypomniano również postać Ksawerego Bielińskiego, który ukrywał powstańców, za co został aresztowany i zesłany na Syberię, skąd nigdy nie powrócił do rodziny.
Szczególnym miejscem refleksji było Siwe Bagno, gdzie przy pomniku w pobliżu Dębu Powstańców upamiętniono walki oddziału Jana Matlińskiego „Janko Sokoła” z wojskami carskimi oraz egzekucje powstańców dokonywane przez Rosjan.
Zwieńczeniem wyjazdu były miejsca pamięci w Sokołowie Podlaskim: pomnik ks. Stanisława Brzóski i Franciszka Wilczyńskiego, groby weteranów na cmentarzu przy ul. Chopina (Jana Waszkiewicza, Szymona Rudnickiego, Antoniego Piećki i Juliana Przywózkiego) oraz grób familijny Wrońskich, Ścisłowskich i Kurkowskich, gdzie spoczywa Julian Wroński – współpracownik ks. Brzóski.
Wyjazd stał się nie tylko żywą lekcją historii, ale także ważnym świadectwem troski młodego pokolenia o dziedzictwo narodowe i lokalną tożsamość. Pamięć o Powstaniu Styczniowym oraz jego bohaterach na Ziemi Sokołowskiej pozostaje żywa i wciąż przekazywana kolejnym pokoleniom.
Tekst: na podstawie materiałów Jacka Odziemczyka
Zdjęcia i informacje: „Sokołów Podlaski w Obiektywie” – Grzegorz Mieczkowski
